കാട്ടിലുണ്ട് കടുവാ പുലികൾ...: മധ്യപ്രദേശിന്‍റെ വൈൽഡ് ലൈഫ് ടൂറിസം കേരളത്തിനു മാതൃക

ഇന്ത്യയുടെ വന്യജീവി ഹൃദയഭൂമിയായി അറിയപ്പെടാനാണ് മധ്യപ്രദേശ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്. മധ്യപ്രദേശ് ട്രാവൽ മാർട്ട് 2026-ൽ മുഖ്യമന്ത്രി ഡോ. മോഹൻ യാദവ് സ്പിരിച്വൽ - വൈൽഡ് ലൈഫ് ടൂറിസത്തെ സംസ്ഥാനത്തിന്‍റെ മുഖമുദ്രയെന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്; 12 ദേശീയോദ്യാനങ്ങളും 9 കടുവാ സംരക്ഷണകേന്ദ്രങ്ങളും ജൈവവൈവിധ്യത്തിന്‍റെ നിധിയാണെന്നും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. 2022 സെപ്റ്റംബർ 17-ന് തുടങ്ങിയ ചീറ്റ പുനരധിവാസമാണ് വൈൽഡ് ലൈഫ് ടൂറിസം വളർത്തിയതെന്നാണ് സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്‍റെ വിലയിരുത്തൽ. 20 ചീറ്റകളെയാണ് കൊണ്ടുവന്നത്. ഇപ്പോൾ എണ്ണം 60 ആയി. വീരാംഗന റാണി ദുർഗാവതി കടുവാ സംരക്ഷണകേന്ദ്രം മൂന്നാമത്തെ ചീറ്റ ആവാസകേന്ദ്രമായെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

ബാന്ധവ്ഗഢ്, സത്പുഡ, കാൻഹ എന്നിവിടങ്ങളിലെ വന്യജീവി ടൂറിസം പദ്ധതികൾക്കായി രാജ്സൺ ഹോട്ടൽസുമായുള്ള ധാരണാപത്രത്തിൽ ₹520 കോടിയുടെ സാധ്യതാനിക്ഷേപവും ഏകദേശം 375 നേരിട്ടുള്ള തൊഴിലും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. രാംകോ ഗ്രൂപ്പിന്‍റെ ജെകെആർ ഹോസ്പിറ്റാലിറ്റി കാൻഹ, കൂനോ, പെഞ്ച്, റാണി ദുർഗാവതി, സഞ്ജയ് ദുബ്രി, രതാപാനി, ബാന്ധവ്ഗഢ്, പന്ന എന്നിവിടങ്ങളിൽ ₹120–140 കോടിയുടെ സുസ്ഥിര വന്യജീവി റിസോർട്ട് പദ്ധതികൾ അവതരിപ്പിച്ചു. സത്പുഡയിലെ മഢ്ഹായിൽ 40 ഏക്കറിൽ ₹100 കോടിയുടെ അൾട്രാ–ലക്ഷ്വറി റിസോർട്ടാണ് താജ് സഫാരീസിനൊപ്പം സർവ് ഗ്രൂപ്പ് ചർച്ച ചെയ്തത്.

അതേസമയം, വന്യജീവി വാർത്തകൾ മലയാളികൾ വായിക്കുന്നത് മറ്റൊരു രീതിയിലാണ്. വയനാട്, ഇടുക്കി തുടങ്ങിയ ജില്ലകളിൽ ആന, കടുവ, കാട്ടുപന്നി എന്നിവ കൃഷിയെയും ജീവനെയും ബാധിക്കുന്ന ദൈനംദിന പ്രശ്നമാണ്. കേരളത്തിൽ വന്യജീവി ഒരേസമയം ടൂറിസം ആകർഷണവും നാട്ടുകാരുടെ പ്രതിഷേധകാരണവുമാണ്.

ഒരു സംസ്ഥാനം മറ്റൊന്നിനേക്കാൾ മുന്നിലാണെന്നതല്ല ഇവിടത്തെ പാഠം. മധ്യപ്രദേശ് വന്യജീവി ടൂറിസം അതിവേഗം വികസിപ്പിക്കുന്നു; മനുഷ്യരും വന്യജീവികളും ഇടുങ്ങിയ സ്ഥലം പങ്കിടുമ്പോൾ എന്തു സംഭവിക്കുമെന്ന വർഷങ്ങളുടെ അനുഭവം കേരളത്തിനുണ്ട്. രണ്ടുപേർക്കും പരസ്പരം പഠിക്കാനുമുണ്ട്.