നേഹ ബോറ, രാഹുൽ ഗാന്ധി
ന്യൂഡൽഹി: കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ സ്വന്തം വിദ്യാർഥി സംഘടനയിലെയും താഴെത്തട്ടിലെയും നേതാക്കളെ അവഗണിച്ച് ഇടതുപക്ഷ പശ്ചാത്തലമുള്ള നേതാക്കൾക്ക് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നുവെന്ന വിമർശനം വീണ്ടും ശക്തമാകുന്നു. നേഹ ബോറ, കനയ്യ കുമാർ തുടങ്ങിയ നേതാക്കൾക്ക് പാർട്ടി നൽകുന്ന പരിഗണനയാണ് പുതിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിവച്ചിരിക്കുന്നത്. 1964-ലെ മോഹൻ കുമാരമംഗലത്തിന്‍റെ രാഷ്ട്രീയ സിദ്ധാന്തം മുതൽ അടിയന്തരാവസ്ഥയും യുപിഎ ഭരണകാലവും വരെയുള്ള കോൺഗ്രസിന്‍റെ ഇടതുപക്ഷ ബന്ധത്തിന്‍റെ ചരിത്രവും ഈ സാഹചര്യത്തിൽ വീണ്ടും ചർച്ചയാകുകയാണ്.
കോൺഗ്രസ് നേതാവ് രാഹുൽ ഗാന്ധിക്കൊപ്പം എഐഎസ്എ (ഐസ) നേതാവ് നേഹ ബോറ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതും മുൻ സിപിഐ ബന്ധമുള്ള വിദ്യാർഥി നേതാവ് കനയ്യ കുമാറിന് കോൺഗ്രസ് വിദ്യാർഥി സംഘടനയായ എൻഎസ്‌യുഐയുടെ ചുമതല നൽകിയതുമാണ് പുതിയ വിവാദങ്ങൾക്ക് കാരണമായത്. സിപിഐ (എംഎൽ) ബന്ധമുള്ള സംഘടനയായ ഐസയുടെ ദേശീയ അധ്യക്ഷയാണ് നേഹ ബോറ. സിജെപി പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കിടെ അവർ ശ്രദ്ധേയമായ മുഖമായി മാറിയിരുന്നു. തുടർന്ന് രാഹുൽ ഗാന്ധിക്കും പ്രിയങ്ക ഗാന്ധിക്കുമൊപ്പം കോൺഗ്രസ് വേദിയിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അതേസമയം, മുൻപ് സിപിഐയുമായി ബന്ധമുണ്ടായിരുന്ന കനയ്യ കുമാർ കോൺഗ്രസിൽ ചേർന്നതിന് പിന്നാലെ പാർട്ടിയുടെ വിദ്യാർഥി സംഘടനയായ എൻഎസ്‌യുഐയുടെ ചുമതലയും ഏറ്റെടുത്തു. പുറത്തുനിന്നുള്ള ഇടതുപക്ഷ നേതാക്കൾക്ക് പാർട്ടിയിൽ ഇടം നൽകുമ്പോൾ സ്വന്തം വിദ്യാർഥി സംഘടനയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിൽ കോൺഗ്രസ് എന്തുകൊണ്ട് ശ്രദ്ധിക്കുന്നില്ലെന്ന ചോദ്യമാണ് എൻഎസ്‌യുഐ പ്രവർത്തകർക്കിടയിലും ഉയരുന്നത്.
കോൺഗ്രസും ഇടതുപക്ഷവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പുതിയതല്ല. സ്വാതന്ത്ര്യസമര കാലം മുതൽ നെഹ്റു ഭരണകാലം, 1969-ലെ കോൺഗ്രസ് പിളർപ്പ്, അടിയന്തരാവസ്ഥ, 2004-ലെ യുപിഎ സർക്കാർ തുടങ്ങി വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിൽ ഈ ബന്ധം ആവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1973-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 'കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്സ് ഇൻ കോൺഗ്രസ്: കുമാരമംഗലംസ് തീസിസ്' എന്ന രേഖയാണ് ഈ വിഷയത്തിൽ പ്രധാനമായും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നത്. 1964-ൽ മോഹൻ കുമാരമംഗലം തയ്യാറാക്കിയ രഹസ്യ രേഖയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയായിരുന്നു ഇത്. സിപിഐ നേതാവായിരുന്ന അദ്ദേഹം പിന്നീട് ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ കോൺഗ്രസിൽ ചേരുകയും കേന്ദ്രമന്ത്രിയാവുകയും ചെയ്തു. 1973-ൽ വിമാനാപകടത്തിലാണ് അദ്ദേഹം മരിച്ചത്.
കോൺഗ്രസിന് ജനകീയ അടിത്തറയുണ്ടെന്നും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകൾക്ക് വ്യക്തമായ പ്രത്യയശാസ്ത്ര അടിത്തറയുണ്ടെന്നുമായിരുന്നു കുമാരമംഗലത്തിന്‍റെ വിലയിരുത്തൽ. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകൾ കോൺഗ്രസിൽ പ്രവേശിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചാൽ പാർട്ടിയെ ഉള്ളിൽ നിന്ന് ഇടതുപക്ഷത്തേക്ക് മാറ്റാൻ കഴിയുമെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ വാദം.
ഇടതുപക്ഷ പശ്ചാത്തലമില്ലാത്തവരും ഗാന്ധി കുടുംബത്തോട് അടുപ്പമില്ലാത്തവരുമായ ശക്തരായ നേതാക്കളെ മാറ്റിനിർത്തുന്ന പ്രവണത കോൺഗ്രസിൽ ഇപ്പോഴും തുടരുകയാണെന്നാണ് വിമർശനം. 2018-ലെ മധ്യപ്രദേശ് നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസിന്‍റെ വിജയത്തിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ച ജ്യോതിരാദിത്യ സിന്ധ്യയെ പിന്നീട് പാർട്ടിയിൽ ഒതുക്കിയതും കമൽനാഥിന് മുൻഗണന നൽകിയതും ഇതിന് ഉദാഹരണമായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. 2020-ൽ സിന്ധ്യ കോൺഗ്രസ് വിട്ട് ബിജെപിയിൽ ചേർന്നു.
അസമിലെ ശക്തനായ കോൺഗ്രസ് നേതാവായിരുന്ന ഹിമന്ത ബിശ്വ ശർമയും പാർട്ടി നേതൃത്വത്തിന്‍റെ അവഗണനയെ തുടർന്ന് 2015-ൽ കോൺഗ്രസ് വിട്ടു. പിന്നീട് വടക്കുകിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ ബിജെപിയുടെ പ്രധാന മുഖമായി അദ്ദേഹം മാറി. സംഘടനാ സംവിധാനത്തെ നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള കഴിവും പ്രാദേശിക രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആഴത്തിലുള്ള അറിവും ഉണ്ടായിരുന്ന നേതാവായിരുന്നു ഹിമന്ത. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തെ കൂടെ നിർത്തുന്നതിൽ കോൺഗ്രസ് പരാജയപ്പെട്ടു.
രാജസ്ഥാനിലെ യുവ നേതാവായ സച്ചിൻ പൈലറ്റും അശോക് ഗെലോട്ടുമായുള്ള തർക്കത്തെ തുടർന്ന് പാർട്ടിയിൽ പ്രതിസന്ധി സൃഷ്ടിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ കോൺഗ്രസ് നേതൃത്വം ഗെലോട്ടിനൊപ്പമാണ് നിലകൊണ്ടത്. പൈലറ്റ് പാർട്ടിയിൽ നിന്ന് പൂർണമായി പുറത്തുപോയില്ലെങ്കിലും നേതൃത്വത്തോടുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളിലാണ് ഇപ്പോഴും.