മാരീചൻ, മനുഷ്യബോധത്തിന്റെ സ്വർണമാൻ
രാമായണത്തിലെ മാരീചൻ ഒരു അസുരനാണെന്ന് പറയുന്നത് കഥയുടെ കാര്യത്തിൽ സത്യമാണ്. എന്നാൽ മാരീചൻ ഒരു മനഃസ്ഥിതിയാണെന്ന് പറയുന്നത് ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട യാഥാർഥ്യമാണ്. കാരണം, മാരീചൻ ജീവിച്ചിരുന്നത് ദണ്ഡകാരണ്യത്തിൽ മാത്രമല്ല; മനുഷ്യന്റെ ബോധത്തിനുള്ളിലും അവൻ എപ്പോഴുമുണ്ട്. പുറത്തുള്ള ശത്രുവിനേക്കാൾ ഉള്ളിലെ മിഥ്യയുടെ രൂപമാണ് മാരീചൻ.സ്വർണമാൻ സാധാരണയായി പ്രകൃതിയിൽ ഉള്ള മൃഗമല്ല. എന്നിട്ടും സീത അതിനെ കണ്ടു. ഈ വിരോധാഭാസത്തിലാണ് മാരീചന്റെ ദാർശനികത. മനുഷ്യൻ കാണുന്നത് യാഥാർഥ്യത്തെ അല്ല; തന്റെ ആഗ്രഹങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തിയ ദൃശ്യങ്ങളെയാണ്. ആഗ്രഹം കണ്ണിനു പുതിയൊരു ലോകം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അവിടെ അസാധ്യമായതുപോലും സാധ്യമാകുന്നു.
മാരീചൻ സീതയെ കബളിപ്പിക്കുവാൻ ആകർഷകമായ രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. മിഥ്യാധാരണകൾ കാരണം നാം പലപ്പോഴും യഥാർഥ്യത്തിൽ നിന്ന് അകന്നുപോകുന്നു ; മിഥ്യ എപ്പോഴും നമ്മെ അതിനെ പിന്തുടരാൻ പ്രേരിപ്പിക്കും. അതുകൊണ്ടാണ് മനുഷ്യചരിത്രത്തിലെ പല ദുരന്തങ്ങളും ബലപ്രയോഗത്തിൽ നിന്നല്ല, ആകർഷണത്തിൽ നിന്നാണ് ആരംഭിച്ചത് എന്ന് നമുക്ക് ബോധ്യമാകുന്നത്.
ഇന്നത്തെ ലോകം മാരീചന്റെ ഒരു വിപുലീകരണമാണ്. ഉപഭോഗസംസ്കാരം മനുഷ്യനോട് നിരന്തരം പറയുന്നു: "ഇനി ഒരു വസ്തു കൂടി സ്വന്തമാക്കിയാൽ നീ പൂർണനാകും'. അധികാരം പറയുന്നു: "ഇനി ഒരു വിജയം കൂടി നേടിയാൽ നിന്റെ ജീവിതം അർഥവത്താകും." പ്രശസ്തി പറയുന്നു: "ഇനി കുറച്ചുപേർ കൂടി നിന്നെ അംഗീകരിച്ചാൽ നീ സന്തുഷ്ടനാകും." എന്നാൽ ഓരോ നേട്ടത്തിനുംശേഷം മനുഷ്യൻ വീണ്ടും ശൂന്യതയിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു. ആ ശൂന്യതയാണ് മാരീചന്റെ യഥാർഥ വാസസ്ഥലം.
ദാർശനികമായി നോക്കുമ്പോൾ മാരീചൻ "മായ"യുടെ പ്രവർത്തനരീതിയാണ്. മായ എന്നത് ഇല്ലാത്തത് ഉണ്ടെന്ന് തോന്നിക്കുന്ന ശക്തി മാത്രമല്ല; ഉള്ളതിനെ കാണാൻ അനുവദിക്കാത്ത ശക്തിയുമാണ്. മനുഷ്യൻ പുറംലോകത്തെ പിന്തുടരുമ്പോൾ സ്വന്തം ഉള്ളിനെ മറക്കുന്നു. അവൻ നേടിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും നഷ്ടപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ഈ വിരോധാഭാസം തിരിച്ചറിയാതെ ജീവിക്കുന്നിടത്തോളം മാരീചൻ വിജയിക്കുന്നു.മാരീചൻ മരിക്കുന്നത് രാമന്റെ അമ്പുകൊണ്ടാണ്. എന്നാൽ ആ അമ്പ് ഒരു ആയുധം മാത്രമല്ല; അത് വിവേകത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ്. വിവേകം മിഥ്യയെ തുളച്ചുകയറുമ്പോഴാണ് സ്വർണമാൻ വീണ്ടും അസുരനായി വെളിപ്പെടുന്നത്. സത്യത്തിന്റെ പ്രകാശം വീഴുമ്പോൾ ഭ്രമത്തിന്റെ സൗന്ദര്യം അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.
സമകാലിക ലോകത്ത് മാരീചന്റെ രൂപങ്ങൾ അനന്തമാണ്. ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തിലെ കൃത്രിമ ജീവിതങ്ങൾ, രാഷ്ട്രീയത്തിലെ വാഗ്ദാനങ്ങളുടെ തിളക്കം, വിപണിയുടെ അനന്തമായ മോഹങ്ങൾ, മതത്തിന്റെ പേരിലെ അന്ധവിശ്വാസങ്ങൾ, വ്യക്തിബന്ധങ്ങളിലെ മുഖംമൂടികൾ,ഇവയെല്ലാം സ്വർണമാനിന്റെ പുതിയ അവതാരങ്ങളാണ്. അവയുടെ ലക്ഷ്യം ഒരേ ഒന്നാണ്: മനുഷ്യന്റെ ശ്രദ്ധയെ കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് അകലങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റുക.അതിനാൽ മാരീചനെ തോൽപ്പിക്കുക എന്നത് ഒരു അസുരനെ കൊല്ലുക എന്നതല്ല. സ്വന്തം ആഗ്രഹങ്ങളെ പരിശോധിക്കുക, സ്വന്തം ഭയങ്ങളെ തിരിച്ചറിയുക, സ്വന്തം മോഹങ്ങളുടെ ഉറവിടം അന്വേഷിക്കുക എന്നതാണ്.
പുറത്തുള്ള ശത്രുവിനെ ജയിക്കുന്നത് എളുപ്പമാണ്; ഉള്ളിലെ മിഥ്യയെ തിരിച്ചറിയുക അതിലും പ്രയാസം.അവസാനം നമ്മൾ സ്വയം ചോദിക്കേണ്ട ചോദ്യം ഇതാണ്: മാരീചൻ ആരാണ്? അവൻ കാട്ടിലൂടെ ഓടുന്ന സ്വർണമാനല്ല. നമ്മെ നമ്മളിൽ നിന്ന് അകറ്റിക്കൊണ്ടുപോകുന്ന മിഥ്യാധാരണകളുടെ പ്രതീകമാണ് മാരീചൻ.നമ്മിൽ നിന്ന് നമ്മളെത്തന്നെ നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്ന ഓരോ മോഹവും മാരീചനാണ്.
സ്വയം ചോദ്യംചെയ്യാതെ വിശ്വസിക്കുന്ന ഓരോ കാഴ്ചകളും മാരീചനാണ്.അതിനാൽ മാരീചൻ ഇന്നും ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു. അവൻ ചരിത്രത്തിൽ അല്ല, മനുഷ്യബോധത്തിന്റെ ആഴങ്ങളിലാണ്. രാമായണം അവസാനിച്ചിരിക്കാം; പക്ഷേ മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലെ സ്വർണമാനിനെ പിന്തുടരുന്ന യാത്ര ഇന്നും അവസാനിച്ചിട്ടില്ല.