ബാലാവകാശങ്ങള്‍: സാംസ്കാരികമായ ഒരു പുനര്‍വായന

 
Special Story

ബാലാവകാശങ്ങള്‍: സാംസ്കാരികമായ ഒരു പുനര്‍വായന

ആധുനിക ഭരണഘടനാ സങ്കൽപ്പങ്ങളിലും സാമൂഹിക ശാസ്ത്ര സംവാദങ്ങളിലും "ബാലാവകാശങ്ങള്‍' എന്ന വിഷയം കേവലം ഒരു നിയമസംഹിതയ്ക്കപ്പുറം ഒരു ജനതയുടെ മാനവിക വികാസത്തിന്‍റെ അളവുകോലായി ഇന്ന് മാറിയിരിക്കുന്നു

MV Desk

ഡോ. സെമിച്ചന്‍ ജോസഫ്

"കുട്ടികള്‍ നാളെയുടെ വാഗ്ദാനങ്ങളല്ല, ഇന്നത്തെ യാഥാർഥ്യങ്ങളാണ്.' പ്രമുഖ ചിലിയന്‍ കവയിത്രിയും നയതന്ത്രജ്ഞയും നോബല്‍ സമ്മാന ജേതാവുമായ ഗബ്രിയേല മിസ്ട്രല്‍ കുട്ടികളെക്കുറിച്ച് പങ്കുവച്ച ഈ ആശയം പിന്നീട് ആഗോള വ്യാപകമായി ബാലാവകാശ പ്രവര്‍ത്തകരും യൂണിസെഫ് പോലുള്ള പ്രസ്ഥാനങ്ങളും ഉപയോഗിക്കാന്‍ തുടങ്ങി. ആധുനിക ഭരണഘടനാ സങ്കൽപ്പങ്ങളിലും സാമൂഹിക ശാസ്ത്ര സംവാദങ്ങളിലും "ബാലാവകാശങ്ങള്‍' എന്ന വിഷയം കേവലം ഒരു നിയമസംഹിതയ്ക്കപ്പുറം ഒരു ജനതയുടെ മാനവിക വികാസത്തിന്‍റെ അളവുകോലായി ഇന്ന് മാറിയിരിക്കുന്നു.

എന്നിരുന്നാലും, ചരിത്രപരമായി രൂപപ്പെട്ടുവന്ന സംരക്ഷണ നിയമങ്ങളും കണ്‍വെന്‍ഷനുകളും നിലനില്‍ക്കുമ്പോഴും ആഗോളതലത്തിലും പ്രാദേശികമായും കുട്ടികള്‍ നേരിടുന്ന പീഡനങ്ങളും അവകാശലംഘനങ്ങളും ഒരുകാര്യം അടിവരയിടുന്നു: ബാലാവകാശങ്ങളുടെ കേവലമായ ഒരു നിയമവായനയല്ല, മറിച്ച് സമൂഹത്തിന്‍റെ ആഴത്തിലുള്ള സാംസ്കാരിക മനസിനെക്കൂടി നവീകരിക്കുന്ന ഒരു പുനര്‍വായനയാണ് ഇന്ന് അനിവാര്യം. ഈ പശ്ചാത്തലത്തില്‍, കുട്ടിക്കാലം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിന്‍റെ ചരിത്രപരമായ പരിണാമവും സമകാലിക പ്രതിസന്ധികളും നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ നേരിടുന്ന വെല്ലുവിളികളും ഭാവിയിലേക്ക് ആവശ്യമായ സമഗ്രമായ പരിഷ്കാരങ്ങളും വിമര്‍ശനാത്മകമായി പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ചരിത്രപരമായി പരിശോധിക്കുമ്പോള്‍, "കുട്ടിക്കാലം' എന്ന അവസ്ഥയെ സവിശേഷമായ സംരക്ഷണവും കരുതലും സ്വാതന്ത്ര്യവും ആവശ്യമുള്ള ഒരു ഘട്ടമായി മാനവചരിത്രം എപ്പോഴും അടയാളപ്പെടുത്തിയിരുന്നില്ല എന്നത് കാണാം. വ്യവസായ വിപ്ലവത്തിന്‍റെ കാലഘട്ടത്തില്‍ കുട്ടികള്‍ വെറും "ചെറിയ മുതിര്‍ന്നവര്‍' മാത്രമായി പരിഗണിക്കപ്പെടുകയും ഫാക്റ്ററികളിലും കല്‍ക്കരി ഖനികളിലും ക്രൂരമായ തൊഴില്‍ ചൂഷണത്തിന് ഇരയാകുകയും ചെയ്തു. ഈ അവസ്ഥയ്ക്ക് മാറ്റം വരുത്താന്‍ 1924ലെ ജനീവ പ്രഖ്യാപനവും തുടര്‍ന്ന് 1989ല്‍ രൂപീകൃതമായ ഐക്യരാഷ്‌ട്രസഭയുടെ ബാലാവകാശ കണ്‍വെന്‍ഷനും നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു. ഇന്ത്യന്‍ പശ്ചാത്തലത്തില്‍ ഭരണഘടനയുടെ അനുച്ഛേദം 21A, 24 എന്നിവയ്ക്ക് പുറമേ, "പോക്സോ' നിയമം (2012), ജുവനൈല്‍ ജസ്റ്റിസ് ആക്റ്റ (2015) എന്നിവ കുട്ടികളുടെ അതിജീവനം, വികസനം, സംരക്ഷണം, പങ്കാളിത്തം എന്നിവ ഉറപ്പാക്കുന്നതില്‍ വലിയൊരു നിയമപരമായ പരിണാമം സൃഷ്ടിച്ചു.

എന്നാല്‍, പുരോഗമനപരമായ ഈ നിയമസംഹിതകളെല്ലാം നിലനില്‍ക്കുമ്പോഴും അവ നടപ്പിലാക്കേണ്ട സമൂഹത്തിന്‍റെ "സാംസ്കാരിക ബോധം' ഇന്നും പല വൈരുധ്യങ്ങളിലും കുടുങ്ങിക്കിടക്കുകയാണ്. നമ്മുടെ സംസ്കാരത്തില്‍ പലപ്പോഴും കുട്ടികളെ ഒരു സ്വതന്ത്ര വ്യക്തിയായി കാണുന്നതിനു പകരം, മാതാപിതാക്കളുടെയോ കുടുംബത്തിന്‍റെയോ ഒരു "സ്വകാര്യ സ്വത്ത്' ആയിട്ടാണ് പൊതുവേ പരിഗണിക്കുന്നത്. "അടക്കമില്ലാത്തവനെ അടിയൊതുക്കണം' എന്ന തരത്തിലുള്ള പരമ്പരാഗതമായ സാംസ്കാരിക ബോധ്യങ്ങള്‍ കുട്ടികള്‍ക്കെതിരെയുള്ള ശാരീരിക-മാനസിക പീഡനങ്ങളെയും അവരുടെ സ്വയംഭരണാവകാശത്തെ ഹനിക്കുന്നതിനെയും ഇപ്പോഴും ന്യായീകരിക്കുന്നു. നിയമവും സംസ്കാരവും തമ്മിലുള്ള ഈ വലിയ അകലമാണ് ആധുനിക സമൂഹത്തില്‍ ബാലാവകാശങ്ങള്‍ നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിസന്ധി.

ഡിജിറ്റല്‍ യുഗത്തിന്‍റെ കടന്നുവരവ് കുട്ടികളുടെ അവകാശ സംരക്ഷണ മേഖലയില്‍ പുതിയതും സങ്കീര്‍ണവുമായ വെല്ലുവിളികളാണ് ഉയര്‍ത്തുന്നത്. സൈബര്‍ ഇടങ്ങളിലെ ചതിക്കുഴികള്‍, ഓണ്‍ലൈന്‍ ബാലപീഡന സാമഗ്രികളുടെ വ്യാപനം, ഡിജിറ്റല്‍ ബുള്ളിയിങ് എന്നിവ കുട്ടികളുടെ സുരക്ഷിതത്വത്തെ വലിയ തോതില്‍ ബാധിക്കുന്നു. ഡിജിറ്റല്‍ സാക്ഷരതയുടെയും കൃത്യമായ രക്ഷാകര്‍തൃ മേല്‍നോട്ടത്തിന്‍റെയും അഭാവം മൂലം കുട്ടികള്‍ പലപ്പോഴും സൈബര്‍ കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെ ഇരകളോ അല്ലെങ്കില്‍ അറിയാതെ തന്നെ അതിന്‍റെ ഭാഗമോ ആയി മാറുന്നുണ്ട്. അതോടൊപ്പം, കോര്‍പ്പറേറ്റ് വിപണികള്‍ കുട്ടികളെ ലക്ഷ്യമിട്ട് നടത്തുന്ന അനിയന്ത്രിതമായ പരസ്യങ്ങളും ഉപഭോഗസംസ്കാരവും അവരുടെ സ്വാഭാവികമായ മാനസിക വികാസത്തെ തടസപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

നിയമങ്ങള്‍ എത്ര ശക്തമാണെങ്കിലും അവ നടപ്പിലാക്കേണ്ട നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ ഇന്ന് നേരിടുന്ന പ്രതിസന്ധികള്‍ ഈ രംഗത്തെ വെല്ലുവിളികളുടെ ആഴം കൂട്ടുന്നു. പ്രത്യേക കോടതികള്‍ നിലവിലുണ്ടെങ്കില്‍ പോലും കേസുകളുടെ കുന്നുകൂടലും കാലതാമസവും കാരണം ഇരകളായ കുട്ടികള്‍ക്ക് യഥാസമയം നീതി ലഭിക്കുന്നില്ല എന്നത് ഒരു യാഥാർഥ്യമാണ്. വിചാരണ വേളകളില്‍ പൊലീസ് സ്റ്റേഷനുകളിലും കോടതികളിലും കുട്ടികളോട് പുലര്‍ത്തേണ്ട വൈകാരികമായ സമീപനം പൂര്‍ണമായി നടപ്പിലാകാത്തത് കുട്ടികളില്‍ "ദ്വിതീയ പീഡനം' ഉണ്ടാക്കുന്നു. ദീര്‍ഘിച്ച നിയമപോരാട്ടങ്ങള്‍ക്കിടയില്‍ പ്രതികളുടെ സ്വാധീനത്താല്‍ സാക്ഷികള്‍ കൂറുമാറുന്നതും ഇരകളുടെ കുടുംബങ്ങള്‍ ഒത്തുതീര്‍പ്പുകള്‍ക്ക് നിര്‍ബന്ധിതരാകുന്നതും നമ്മുടെ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയുടെ വലിയൊരു പോരായ്മയാണ്.

ഭാവിയില്‍ ഈ രംഗത്ത് ഘടനാപരമായ മാറ്റങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകണമെങ്കില്‍ സമഗ്രമായ പരിഷ്കാരങ്ങള്‍ അനിവാര്യമാണ്. കേവലം ശിക്ഷാനിയമങ്ങള്‍ കര്‍ശനമാക്കിയത് കൊണ്ടുമാത്രം പ്രശ്നങ്ങള്‍ക്ക് ശാശ്വത പരിഹാരമാകില്ല; മറിച്ച്, വിദ്യാലയങ്ങളിലെ പാഠ്യപദ്ധതികളില്‍ നിര്‍ബന്ധിത ലൈംഗിക വിദ്യാഭ്യാസവും ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശ ബോധവത്കരണവും ഉള്‍പ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട്. അതോടൊപ്പം, ആര്‍ട്ടിഫിഷ്യല്‍ ഇന്‍റലിജന്‍സ് ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യകള്‍ പ്രയോജനപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് ഓണ്‍ലൈന്‍ പീഡനങ്ങളെ തടയാനുള്ള ശക്തമായ സൈബര്‍ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങള്‍ രൂപീകരിക്കണം. നീതിന്യായ പ്രക്രിയ കൂടുതല്‍ ചൈല്‍ഡ് ഫ്രണ്ട്‌ലി ആക്കാനും പോക്സോ കേസുകള്‍ നിശ്ചിത സമയത്തിനകം തീര്‍പ്പാക്കാനും ഫാസ്റ്റ് ട്രാക്ക് കോടതികളുടെ പ്രവര്‍ത്തനം കൂടുതല്‍ കാര്യക്ഷമമാക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ചുരുക്കത്തില്‍, ബാലാവകാശ സംരക്ഷണം എന്നത് പൊലീസിന്‍റെയോ കോടതികളുടെയോ മാത്രം ഉത്തരവാദിത്തമല്ല, മറിച്ച് അത് സമൂഹത്തിന്‍റെ ഒട്ടാകെയുള്ള സാംസ്കാരിക പുരോഗതിയുടെ ഭാഗമായി മാറണം. കുട്ടിയെ കേവലം ഒരു സംരക്ഷണ വസ്തുവായി കാണാതെ, അവരെ ആദരവോടെയും അവകാശങ്ങളുള്ള ഒരു സ്വതന്ത്ര വ്യക്തിയായും കാണാന്‍ നമ്മുടെ കുടുംബങ്ങളും പൊതുസമൂഹവും സന്നദ്ധമാകേണ്ടതുണ്ട്. ഭയമില്ലാതെ വളരാന്‍ കഴിയുന്ന, സ്വന്തം ശബ്ദം ഉയര്‍ത്താന്‍ സ്വാതന്ത്ര്യമുള്ള ഒരു സാമൂഹിക അന്തരീക്ഷം ഒരുക്കുമ്പോള്‍ മാത്രമേ ബാലാവകാശങ്ങള്‍ അതിന്‍റെ പൂര്‍ണമായ അര്‍ത്ഥത്തില്‍ സാർഥകമാവുകയുള്ളൂ. നിയമങ്ങളുടെ വരട്ടുതത്ത്വങ്ങളില്‍ നിന്ന് കുട്ടികളെ സ്നേഹത്തോടെയും മാനവികതയോടെയും കാണുന്ന ഒരു പുതിയ സാംസ്കാരിക വായനയിലേക്ക് നമ്മുടെ സമൂഹം വളരേണ്ടതുണ്ട്.

(മൂവാറ്റുപുഴ നിര്‍മല കോളെജിലെ സാമൂഹ്യ പ്രവര്‍ത്തന വിഭാഗം അസിസ്റ്റന്‍റ് പ്രൊഫസറും പരിശീലകനും കൗണ്‍സലറും സ്മാര്‍ട്ട് ഇന്ത്യ ഫൗണ്ടേഷന്‍ എന്ന സന്നദ്ധ സംഘടനയുടെ സഹസ്ഥാപകനുമാണ് ലേഖകന്‍)