ഡൊറോത്തി: പുരുഷാധിപത്യത്തിന്‍റെ അതിരുകൾ ഭേദിക്കുന്ന സ്വത്വാന്വേഷണം

ലിംഗസ്വത്വം, പുരുഷാധിപത്യം, ജാതിവ്യവസ്ഥ, സൗഹൃദം, പ്രണയം, വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളെ അസാധാരണമായൊരു ആഖ്യാനത്തിലൂടെ അവതരിപ്പിക്കുകയാണ് ചിത്രം
Dorothy Karthik Karthik Subbaraj movie review

ഡൊറോത്തി സിനിമ റിവ്യൂ

Published on: 
കാർത്തിക് സുബ്ബരാജ് | ഡൊറോത്തി | ധീരമായ പരീക്ഷണം(4 / 5)

പി.ജി.എസ്. സൂരജ്

കാർത്തിക് സുബ്ബരാജിന്‍റെ സിനിമാജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും ധീരവും അതേസമയം ഏറെ വിവാദങ്ങൾക്കു വഴിവച്ചതുമായ പരീക്ഷണങ്ങളിലൊന്നാണ് 'ഡൊറോത്തി'. കേവലമായൊരു സിനിമാക്കഥയ്ക്കപ്പുറം ലിംഗസ്വത്വം, പുരുഷാധിപത്യം, ജാതിവ്യവസ്ഥ, സൗഹൃദം, പ്രണയം, വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളെ അസാധാരണമായൊരു ആഖ്യാനത്തിലൂടെ അവതരിപ്പിക്കുകയാണ് ചിത്രം. വാണിജ്യവിജയത്തിന്‍റെ അളവുകോലിൽ വലിയ നേട്ടമുണ്ടാക്കാനായില്ലെങ്കിലും, പ്രമേയത്തിന്‍റെ രാഷ്ട്രീയവും അവതരണത്തിലെ ധീരതയും കാരണം സിനിമാപ്രേമികൾക്കും നിരൂപകർക്കുമിടയിൽ ശ്രദ്ധേയമായ ചർച്ചകൾക്ക് ചിത്രം വഴിതുറന്നു.

2026 സെപ്റ്റംബർ 25-ന് തിയേറ്ററുകളിലെത്തിയ ചിത്രത്തിൽ സനന്ത്, ഋഷികാന്ത്, കീർത്തി സുരേഷ്, മുത്തുകുമാർ, ജീവ സുബ്രഹ്മണ്യൻ എന്നിവരാണ് പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. പതിവ് കാർത്തിക് സുബ്ബരാജ് സിനിമകളിൽ കാണുന്ന ആഖ്യാനവഴക്കങ്ങളെ മറികടന്ന്, പ്രേക്ഷകന്‍റെ മുൻധാരണകളെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നൊരു ലോകമാണ് സംവിധായകൻ ഇവിടെ സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. ചിത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നിരൂപണങ്ങളിൽ ഉയർന്നുവന്ന പ്രധാന ചർച്ചയും അതുതന്നെയാണ്: സമൂഹം അംഗീകരിക്കാൻ മടിക്കുന്നൊരു സ്വത്വത്തെ സിനിമ എത്രത്തോളം മാനുഷികമായി സമീപിക്കുന്നു?

സൗഹൃദത്തിനുള്ളിലെ അധികാരവും ആൺകോയ്മയും

1995-ലെ മധുരയ്ക്കടുത്തുള്ള ഗ്രാമീണ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് കഥ വികസിക്കുന്നത്. ബാല്യം മുതൽ സുഹൃത്തുക്കളായ സുബ്ബുവും കാർത്തിയും വ്യത്യസ്ത സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങളിൽ വളരുന്നവരാണ്. അക്രമവും ജാതിമേൽക്കോയ്മയും കുടുംബാഭിമാനവും പുരുഷത്വത്തിന്‍റെ കടുത്ത നിർവചനങ്ങളും നിയന്ത്രിക്കുന്ന ലോകമാണത്. സുബ്ബുവിന്‍റെ കുടുംബം അധികാരവും ഭീഷണിയും ഉപയോഗിച്ച് ഗ്രാമത്തെ നിയന്ത്രിക്കുമ്പോൾ, കാർത്തി ആ ലോകത്തിന്‍റെ സ്വാധീനത്തിൽ ക്രമേണ മാറുന്നു. ഒരിക്കൽ സുഹൃത്തിനെ ധൈര്യശാലിയാകാൻ പഠിപ്പിച്ച സുബ്ബു പിന്നീട് കൂടുതൽ മൃദുവും വികാരപ്രകടനത്തിന് തയാറുമായ വ്യക്തിയാകുന്നു. ഈ മാറ്റമാണ് ചിത്രത്തിന്‍റെ വൈകാരിക അടിത്തറ.

സുബ്ബുവിന്‍റെ സഹോദരൻ വിവാഹം കഴിച്ച് വീട്ടിലെത്തിക്കുന്ന ഡൊറോത്തി എന്ന മലയാളി യുവതിയുടെ സാന്നിധ്യം കഥയിൽ നിർണായകമാകുന്നു. അവളോടുള്ള സുബ്ബുവിന്‍റെ അടുപ്പം സാധാരണ പ്രണയത്തിന്‍റെ ചട്ടക്കൂടിൽ ഒതുങ്ങുന്നതല്ല. സ്ത്രീത്വത്തോടും സ്ത്രീജീവിതത്തോടും ആഴത്തിലുള്ള ആകർഷണവും ഉള്ളിലെ സ്വത്വത്തെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള ശ്രമവുമാണ് സുബ്ബുവിന്‍റെ ഭാഗത്ത്‌ നിന്നുണ്ടാകുന്നത്. സിനിമയുടെ പ്രധാന വെളിപ്പെടുത്തൽ ഈ തിരിച്ചറിവിലേക്കാണ് നയിക്കുന്നത്: സുബ്ബു സ്വയം ഒരു ട്രാൻസ് സ്ത്രീയായി തിരിച്ചറിയുകയും ഡൊറോത്തി എന്ന സ്വത്വത്തിലേക്ക് കടക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ വഴിത്തിരിവ് മുൻപുള്ള രംഗങ്ങൾക്കും സൗഹൃദത്തിനും പുതിയ അർഥം നൽകുന്നു.

എൽജിബിടിക്യു: തിരിച്ചറിയലിനുള്ള അവകാശം

എൽജിബിടിക്യു എന്നത് ലെസ്ബിയൻ, ഗേ, ബൈസെക്ഷ്വൽ, ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ, ക്വിയർ എന്നീ വൈവിധ്യമാർന്ന ലൈംഗിക ആഭിമുഖ്യങ്ങളെയും ലിംഗസ്വത്വങ്ങളെയും സൂചിപ്പിക്കുന്ന വിശാലമായ പ്രയോഗമാണ്. ഒരാൾക്ക് ആരോടാണ് പ്രണയമോ ആകർഷണമോ തോന്നുന്നത് എന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ് ലൈംഗിക ആഭിമുഖ്യം. ലിംഗസ്വത്വമാകട്ടെ, ഒരാൾ സ്വയം ഏത് ലിംഗത്തിൽപ്പെട്ടയാളായി തിരിച്ചറിയുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ചാണ്. അതിനാൽ ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വ്യക്തിയുടെ സ്വത്വത്തെ സ്വവർഗപ്രണയവുമായി കൂട്ടിക്കുഴയ്ക്കുന്നത് തെറ്റാണ്. ഡൊറോത്തിയുടെ കഥയുടെ കേന്ദ്രം സുബ്ബുവിന്‍റെ ലിംഗസ്വത്വമാണ്; അതിനെ കേവലം ലൈംഗിക ആകർഷണത്തിന്‍റെ പ്രശ്നമായി വായിക്കാനാവില്ല.

സമൂഹം പുരുഷന്മാർക്ക് നിർദേശിക്കുന്ന പെരുമാറ്റച്ചട്ടങ്ങളാണ് ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന വിമർശനവിഷയം. കരയരുത്, ഭയപ്പെടരുത്, മൃദുത്വം കാണിക്കരുത്, അക്രമത്തിലൂടെ സ്വന്തം പുരുഷത്വം തെളിയിക്കണം എന്നിങ്ങനെയുള്ള നിർബന്ധങ്ങൾ കുട്ടിക്കാലം മുതൽ കഥാപാത്രങ്ങളെ പിന്തുടരുന്നു. ഈ ചട്ടക്കൂടിനുള്ളിൽ ഒതുങ്ങാത്തവരെ പരിഹസിക്കുകയും അപമാനിക്കുകയും ശാരീരികമായി ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സമൂഹത്തെയാണ് സുബ്ബരാജ് തുറന്നുകാട്ടുന്നത്. ട്രാൻസ് വ്യക്തികളുടെ ജീവിതത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന കുടുംബ-സാമൂഹിക സമ്മർദങ്ങളും അംഗീകാരനിഷേധവും ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കൂടുതൽ വ്യക്തമായി വരുന്നു.

ചിത്രത്തിന്‍റെ രാഷ്ട്രീയപ്രസക്തി ഇവിടെയാണ്. ഒരാളുടെ വസ്ത്രധാരണമോ ശബ്ദമോ ശരീരഭാഷയോ ജനനസമയത്ത് രേഖപ്പെടുത്തിയ ലിംഗമോ മാത്രം നോക്കി അയാളുടെ സ്വത്വം നിർണയിക്കാൻ മറ്റാർക്കും അവകാശമില്ല. സ്വയം തിരിച്ചറിയാനും അതനുസരിച്ച് ജീവിക്കാനും ഓരോ മനുഷ്യനും അവകാശമുണ്ട്. ഈ അടിസ്ഥാന മാനുഷികതയെ അംഗീകരിക്കാത്ത സമൂഹത്തിന്‍റെ ക്രൂരതയാണ് ഡൊറോത്തി ചോദ്യം ചെയ്യുന്നത്. ചിത്രത്തിലെ ട്രാൻസ് സ്ത്രീകളുടെ കൂട്ടായ്മയും സുബ്ബുവിന് ലഭിക്കുന്ന കരുതലും കുടുംബത്തിന് പുറത്തും ബന്ധങ്ങളും സുരക്ഷിതത്വവും കണ്ടെത്താനാകുമെന്ന സൂചന നൽകുന്നു.

ദൃശ്യഭാഷയും സംഗീതവും

കഥയുടെ ഭൂതകാലം കളറിലും വർത്തമാനം ബ്ലാക്ക് ആൻഡ് വൈറ്റിലും അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഛായാഗ്രഹണ രീതി ശ്രദ്ധേയമാണ്. തിരുവിന്‍റെ ദൃശ്യങ്ങൾ ഗ്രാമത്തിന്‍റെ പരുക്കൻ യാഥാർഥ്യവും കഥാപാത്രങ്ങളുടെ അടച്ചിട്ട ജീവിതവും ഒരേസമയം അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. ഗണേഷ് ശിവയുടെ എഡിറ്റിങ്ങും ചില നീണ്ട ഷോട്ടുകളും സംഘർഷങ്ങൾക്ക് വേറിട്ട താളം നൽകുന്നു. ഇളയരാജയുടെ സംഗീതം ആദ്യപകുതിയിലെ ഉച്ചത്തിലുള്ള അക്രമാന്തരീക്ഷത്തിൽനിന്ന് പിന്നീടുള്ള വൈകാരിക നിശ്ശബ്ദതയിലേക്ക് മാറുന്നു. സനന്തും ഋഷികാന്തും സൗഹൃദത്തിന്‍റെയും ആശയക്കുഴപ്പത്തിന്‍റെയും ഉള്ളിലെ സംഘർഷം വിശ്വസനീയമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു. കീർത്തി സുരേഷ് പരിമിതമായ സ്ക്രീൻസാന്നിധ്യത്തിലും കഥാപാത്രത്തിന് ഊഷ്മളത നൽകുന്നു.

അവസാനിക്കാത്ത ചോദ്യം

146 മിനിറ്റുള്ള ചിത്രത്തിന് ചില ഭാഗങ്ങളിൽ ദൈർഘ്യവും പ്രസംഗാത്മകതയും അനുഭവപ്പെടുന്നു. എങ്കിലും സുരക്ഷിതമായ കഥ തെരഞ്ഞെടുക്കാതെ പ്രേക്ഷകനെ അസ്വസ്ഥനാക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കാനുള്ള സുബ്ബരാജിന്‍റെ ധൈര്യം ചെറുതല്ല. ഡൊറോത്തി പൂർണതയുള്ള കൃതിയല്ല; അതിന്‍റെ പ്രതിനിധാനത്തിലെ പാളിച്ചകൾ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടണം. പക്ഷേ, ആ പാളിച്ചകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നതുകൊണ്ട് ചിത്രം ഉയർത്തുന്ന അടിസ്ഥാനചോദ്യം അപ്രസക്തമാകുന്നില്ല. ഒരാളുടെ സ്വത്വം മറ്റൊരാളുടെ അംഗീകാരത്തിനായി കാത്തിരിക്കേണ്ടതുണ്ടോ? സൗഹൃദത്തിനും സ്നേഹത്തിനും മനുഷ്യബന്ധങ്ങൾക്കും ലിംഗത്തിന്‍റെ അതിരുകൾ നിർബന്ധമാണോ? ഈ ചോദ്യങ്ങളാണ് സിനിമയുടെ യഥാർഥ ശേഷിപ്പ്. പ്രേക്ഷകനെ സമ്മതിപ്പിക്കുകയല്ല, ചിന്തിപ്പിക്കുകയാണ് 'ഡൊറോത്തി'യുടെ ഏറ്റവും വലിയ നേട്ടം.

സിനിമയുടെ സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലം

ഡൊറോത്തിയുടെ കഥയെ ഒരു വ്യക്തിയുടെ സ്വകാര്യമായ തിരിച്ചറിവിന്‍റെ യാത്രയായി മാത്രം കാണുന്നത് അതിന്‍റെ വ്യാപ്തി കുറയ്ക്കും. ജാതിയും വർഗവും കുടുംബാധികാരവും ലിംഗവും പരസ്പരം കെട്ടുപിണഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഗ്രാമീണ സമൂഹത്തിലാണ് കഥാപാത്രങ്ങൾ ജീവിക്കുന്നത്. സുബ്ബുവിന്‍റെ വീട്ടിലെ അധികാരഘടനയിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് ഇടമില്ലാത്തതും കുടുംബമാനം എന്ന പേരിൽ അക്രമം ന്യായീകരിക്കപ്പെടുന്നതും യാദൃച്ഛികമല്ല. ആൺകുട്ടികൾക്ക് ബാല്യത്തിൽനിന്നേ പകർന്നുനൽകുന്ന അധികാരബോധം പിന്നീട് അവരുടെ ബന്ധങ്ങളെയും തീരുമാനങ്ങളെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഡൊറോത്തിയുടെ സ്വത്വപ്രഖ്യാപനം വ്യക്തിപരമായ മോചനത്തിനൊപ്പം ആ കുടുംബവ്യവസ്ഥയ്ക്കെതിരായ ചെറുത്തുനിൽപ്പായും മാറുന്നു. ജാതിവ്യവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള സിനിമയുടെ പരാമർശങ്ങളും ഇതേ അധികാരബന്ധങ്ങളുടെ ഭാഗമാണ്. എന്നാൽ ജാതിവിവേചനത്തെ അതിന്‍റെ ഘടനാപരമായ ആഴത്തിൽ പരിശോധിക്കുന്നതിനു പകരം ചിലപ്പോൾ അതിന്‍റെ ക്രൂരമായ പെരുമാറ്റങ്ങൾ കാണിക്കുന്നതിൽ ചിത്രം ഒതുങ്ങുന്നുവെന്ന നിരൂപകവിമർശനം ന്യായമാണ്.

എൽജിബിടിക്യു സമൂഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സിനിമകളിൽ പലപ്പോഴും ദുരന്തം, പരിഹാസം, കുടുംബത്തിൽനിന്നുള്ള പുറത്താക്കൽ, അതിക്രമം എന്നിവയാണ് മുഖ്യമായും ആവർത്തിക്കപ്പെടുന്നത്. ഡൊറോത്തിയും ഈ ദൃശ്യപാരമ്പര്യത്തിൽനിന്ന് പൂർണമായി മോചിതമാകുന്നില്ല. എന്നാൽ ട്രാൻസ് വ്യക്തിയുടെ ജീവിതം ദുഃഖത്തിന്‍റെ മാത്രം കഥയല്ലെന്നും സ്നേഹം, സൗഹൃദം, ആഗ്രഹം, സ്വയം തീരുമാനിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം എന്നിവയും അതിന്‍റെ ഭാഗമാണെന്നും ചിത്രം ഓർമിപ്പിക്കുന്നു. ഇതാണ് ചിത്രത്തിന്‍റെ ആശയപരമായ പ്രസക്തി.

സിനിമയിലെ നിർണായകമായ മാറ്റം കാർത്തിയുടെ മനസ്സിലുണ്ടാകുന്ന പരിവർത്തനമാണ്. സുഹൃത്തിനെ പഴയ രൂപത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരണമെന്ന ആഗ്രഹത്തിൽനിന്ന്, അയാളുടെ സ്വത്വത്തെ അംഗീകരിക്കേണ്ടതിന്‍റെ ആവശ്യകതയിലേക്കുള്ള യാത്ര എളുപ്പമല്ല. ഈ ആശയക്കുഴപ്പം കഥാപാത്രത്തിന് മനുഷ്യസഹജമായ സങ്കീർണത നൽകുന്നു. എന്നാൽ അംഗീകാരം ലഭിക്കാൻ ഡൊറോത്തി വീണ്ടും വീണ്ടും വേദന സഹിക്കേണ്ടിവരുന്നുവെന്ന തോന്നൽ കഥയുടെ മാനുഷികതയെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ചിത്രത്തെ പ്രശംസിക്കുമ്പോഴും

ചിത്രം നൽകുന്ന മറുപടിയേക്കാൾ അതുയർത്തുന്ന ചോദ്യങ്ങളാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. ആ ചോദ്യങ്ങളോട് വിയോജിക്കാം; പക്ഷേ അവയെ അവഗണിക്കാൻ കഴിയില്ല. അതാണ് 'ഡൊറോത്തി'യെ ശ്രദ്ധേയമായ സിനിമാനുഭവമാക്കുന്നത്.