പി.ബി. ബാലു

ഭൂമിയെ നനയ്ക്കുന്ന കർക്കടകത്തിൽ ലോകസാഹിത്യത്തിന്‍റെ ചരിത്രത്തിൽ കാലാതീതമായ സ്ഥാനമുള്ള രണ്ടു മഹാകാവ്യങ്ങളിലെ സാമ്യങ്ങളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ അദ്ഭുതം തോന്നിപ്പോകും. ഹോമറിന്‍റെ ഒഡീസിയും വാല്മീകിയുടെ രാമായണവും. വ്യത്യസ്ത ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലും സംസ്കാരങ്ങളിലും ചരിത്രസാഹചര്യങ്ങളിലും രൂപംകൊണ്ട ഈ കൃതികൾ മനുഷ്യജീവിതത്തിന്‍റെ അടിസ്ഥാനാനുഭവങ്ങളെ അത്യന്തം ആഴത്തിൽ ആവിഷ്കരിക്കുന്നുണ്ട്. കഥാപരമായ ഘടനയിലും കഥാപാത്രസൃഷ്ടിയിലും പ്രമേയവികാസത്തിലും നിരവധി ശ്രദ്ധേയമായ സാമ്യങ്ങൾ.

ഈ സാമ്യങ്ങൾ നേരിട്ടുള്ള സാഹിത്യസ്വാധീനത്തിന്‍റെ തെളിവാണെന്ന് വായിച്ചറിഞ്ഞ ചരിത്രം ഉറപ്പിക്കുന്നില്ല. എന്നിരുന്നാലും, മനുഷ്യന്‍റെ സാർവത്രികമായ അനുഭവങ്ങളും മൂല്യങ്ങളും വ്യത്യസ്ത സംസ്കാരങ്ങളിൽ സമാനമായ കലാസൃഷ്ടികൾക്ക് വഴിവയ്ക്കുമെന്നതിന് രണ്ടു മഹാകാവ്യങ്ങളും മികച്ച ഉദാഹരണങ്ങൾ.

വിശ്വസ്തയായ ഭാര്യയുടെ അനന്തമായ കാത്തിരിപ്പ്

ഒഡീസിയിൽ ട്രോജൻ യുദ്ധം അവസാനിച്ചതിനുശേഷം 20 വർഷക്കാലം ഒഡീസിയസിന്‍റെ തിരിച്ചുവരവിനായി പെനെലോപ്പി കാത്തിരിക്കുന്നു. രാജ്യം മുഴുവൻ അവളെ വിവാഹം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ശക്തരായ വരന്മാർ കൊട്ടാരത്തിൽ തമ്പടിച്ചിട്ടും, വിവേകവും ക്ഷമയുംകൊണ്ട് അവൾ അവരെ നിരന്തരം പിന്തിരിപ്പിക്കുന്നു. പകൽ നെയ്ത വസ്ത്രം രാത്രി അഴിച്ചുമാറ്റുന്ന അവളുടെ തന്ത്രം വിശ്വസ്തതയുടെ അപൂർവ പ്രതീകമായി ലോകസാഹിത്യത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു.

അതുപോലെ രാമായണത്തിൽ സീത, രാവണന്‍റെ അശോകവാടികയിൽ ദീർഘകാലം തടവിൽ കഴിയുമ്പോഴും ശ്രീരാമനോടുള്ള വിശ്വാസവും പതിവ്രതധർമവും അചഞ്ചലമായി കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു. ബാഹ്യ സാഹചര്യങ്ങൾ എത്ര പ്രതികൂലമായാലും, ആത്മവിശ്വാസം, സ്നേഹം വിശ്വസ്ത എന്നിവയിൽ ചാഞ്ചല്യം പാടില്ലെന്ന സന്ദേശമാണ് ഈ രണ്ടു കഥാപാത്രങ്ങളും നൽകുന്നത്.

ഭൗതിക സഞ്ചാരത്തിൽ നിന്ന് ആത്മാന്വേഷണത്തിലേക്ക്

ഒഡീസിയുടെ കേന്ദ്രപ്രമേയം ഒഡീസിയസിന്‍റെ പത്തു വർഷം നീണ്ട സ്വദേശപ്രയാണമാണ്. കടലും കൊടുങ്കാറ്റും ദൈവങ്ങളുടെ കോപവും സൈക്ലോപ്സും സൈറണുകളും സിർസിയും കാലിപ്സോയും അടങ്ങുന്ന അനേകം പ്രതിബന്ധങ്ങൾ അതിജീവിച്ചാണ് അദ്ദേഹം ഇത്താക്കയിൽ തിരിച്ചെത്തുന്നത്. ഓരോ പരീക്ഷണവും അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ ബുദ്ധിയെയും ക്ഷമയെയും ആത്മനിയന്ത്രണത്തെയും പരിശോധിക്കുന്നു.

രാമായണത്തിൽ ശ്രീരാമന്‍റെ പതിനാലു വർഷത്തെ വനവാസവും സീതയെ വീണ്ടെടുക്കാനായി ലങ്കയിലേക്കുള്ള യാത്രയും ധർമത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള മഹത്തായ പോരാട്ടമായി മാറുന്നു. ഇരുകാവ്യങ്ങളിലും യാത്ര ഒരു സ്ഥലത്തുനിന്ന് മറ്റൊരിടത്തേക്കുള്ള സഞ്ചാരം മാത്രമല്ല; മനുഷ്യന്‍റെ ആത്മീയവും ധാർമികവുമായ വളർച്ചയുടെ പ്രതീകമാണ്.

വില്ല്: നായകന്‍റെ അർഹതയുടെ പ്രതീകം

ഇരു കാവ്യങ്ങളിലും വില്ല് വെറും ആയുധമല്ല; നായകന്‍റെ വ്യക്തിത്വത്തിന്‍റെയും അർഹതയുടെയും ശക്തിയുടെയും പ്രതീകമാണ്. ഒഡീസിയിൽ, ഒഡീസിയസിന്‍റെ മഹാ വില്ല് മറ്റാർക്കും കുലയ്ക്കാനാവുന്നില്ല. വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഭിക്ഷക്കാരന്‍റെ വേഷത്തിൽ മടങ്ങിയെത്തിയ അദ്ദേഹം സ്വന്തം വില്ല് അനായാസം കുലച്ച് തന്‍റെ യഥാർഥ വ്യക്തിത്വം വെളിപ്പെടുത്തുകയും കൊട്ടാരം കൈയടക്കിയിരുന്ന വരന്മാരെ പരാജയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

രാമായണത്തിൽ സീതാ സ്വയംവരത്തിൽ ശ്രീരാമൻ ശിവ ധനുസ് ഉയർത്തി കുലച്ചാണ് സീതയെ വിവാഹം ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടെ വില്ല് ശാരീരിക ശക്തിയുടെ മാത്രമല്ല, ദൈവാനുഗ്രഹത്തിന്‍റെയും ധാർമിക അർഹതയുടെയും അടയാളമാണ്.

വിശ്വസ്തരായ സഹയാത്രികർ

മഹാകാവ്യങ്ങളിലെ നായകർ ഒരിക്കലും ഒറ്റയ്ക്കല്ല വിജയിക്കുന്നത്. ഒഡീസിയസിന്‍റെ മകൻ ടെലിമാക്കസും വിശ്വസ്തനായ ഇടയൻ യൂമയസും അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ തിരിച്ചുവരവിലും രാജ്യം വീണ്ടെടുക്കുന്നതിലും നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുന്നു. ശ്രീരാമനൊപ്പം ലക്ഷ്മണൻ, ഹനുമാൻ, സുഗ്രീവൻ, വിഭീഷണൻ തുടങ്ങിയവർ ധർമയുദ്ധത്തിന്‍റെ വിജയത്തിന് ശക്തമായ പിന്തുണയാകുന്നു. വിശ്വാസവും സൗഹൃദവും കൂട്ടായ്മയും വ്യക്തിവീര്യത്തിന് തുല്യപ്രാധാന്യമുള്ള മൂല്യങ്ങളാണെന്ന് ഇരുകാവ്യങ്ങളും വ്യക്തമാക്കുന്നു.

രാജാവിന്‍റെ തിരിച്ചുവരവും നീതിയുടെ പുനഃസ്ഥാപനവും

ഇരുകാവ്യങ്ങളുടെയും സമാപ്തി നായകന്‍റെ വിജയകരമായ തിരിച്ചുവരവിലാണ്. ഒഡീസിയസ് ഇത്താക്കയിൽ തിരിച്ചെത്തി സ്വന്തം രാജ്യം വീണ്ടെടുക്കുകയും ഭരണക്രമം പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ശ്രീരാമൻ അയോധ്യയിലേക്ക് മടങ്ങി രാജാഭിഷേകം സ്വീകരിക്കുന്നതോടെ രാമായണം സമാപിക്കുന്നു. ഇരുവരുടെയും മടക്കം വ്യക്തിപരമായ വിജയമല്ല; നീതിയുടെയും ക്രമത്തിന്‍റെയും ധാർമിക മൂല്യങ്ങളുടെയും പുനഃസ്ഥാപനമാണ്.

പ്രധാന വ്യത്യാസങ്ങൾ

സാമ്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധേയമാണെങ്കിലും, രണ്ടു മഹാകാവ്യങ്ങളുടെയും ദാർശനിക അടിത്തറ വ്യത്യസ്തമാണ്. ധർമം, ആദർശ ജീവിതം, രാജധർമം, കുടുംബ മൂല്യങ്ങൾ എന്നിവയുടെ മഹാ കാവ്യമാണ് രാമായണം. ശ്രീരാമൻ മനുഷ്യരൂപത്തിലുള്ള ഈശ്വരാവതാരമായി ധർമത്തിന്‍റെ പരിപൂർണ മാതൃകയായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.

അതേസമയം ഒഡീസി മനുഷ്യന്‍റെ ബുദ്ധി, തന്ത്രം, അതിജീവനശേഷി, അനുഭവത്തിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന പക്വത എന്നിവയെ കേന്ദ്രീകരിച്ച മഹാകാവ്യമാണ്. ഒഡീസിയസ് ദൈവമല്ല; തെറ്റുകളും പരിമിതികളും ഉള്ള മനുഷ്യനാണ്. എന്നാൽ പ്രതിസന്ധികളെ ബുദ്ധികൊണ്ടും ക്ഷമകൊണ്ടും അതിജീവിക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ കഴിവാണ് അദ്ദേഹത്തെ മഹാനാക്കുന്നത്.

ഉപസംഹാരം

ഒഡീസിയും രാമായണവും രണ്ട് വ്യത്യസ്ത സംസ്കാരങ്ങളുടെ സൃഷ്ടികളാണെങ്കിലും, മനുഷ്യജീവിതത്തിന്‍റെ സാർവലൗകിക സത്യങ്ങളെയാണ് അവ ആവിഷ്കരിക്കുന്നത്. സ്നേഹം, വിശ്വസ്തത, കാത്തിരിപ്പ്, ധൈര്യം, ആത്മസംയമനം, പരീക്ഷണങ്ങൾ, തിരിച്ചുവരവ്, നീതിയുടെ വിജയം- ഈ മൂല്യങ്ങളാണ് രണ്ട് മഹാ കാവ്യങ്ങളെയും കാലാതീതമാക്കുന്നത്.

ഭൗമശാസ്ത്രപരമായ അതിരുകളും ഭാഷയുടെ വ്യത്യാസങ്ങളും മറികടന്ന് മനുഷ്യരാശിയുടെ പൊതു പൈതൃകമായി നിലകൊള്ളുന്ന ഈ രണ്ട് കൃതികളും നമ്മെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നത് ഒരേയൊരു സത്യമാണ്: യഥാർഥ വീരത്വം യുദ്ധം ജയിക്കുന്നതിലല്ല; ജീവിതത്തിന്‍റെ പരീക്ഷണങ്ങളെ അതിജീവിച്ച് മൂല്യങ്ങളോടും മനുഷ്യത്തോടും വിശ്വസ്തത പുലർത്തുന്നതിലാണ്.