ഇന്ത്യയിലെ 12 കടുവ സങ്കേതങ്ങൾ
കടുവയെ അതിന്റെ സ്വാഭാവിക ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ കാണുക എന്നത് ഓരോ വന്യജീവി പ്രേമിയുടെയും സ്വപ്നമാണ്. ലോകത്തിലെ കടുവകളിൽ ഏകദേശം 75 ശതമാനവും ഇന്ത്യയിലെ വനങ്ങളിലാണ് ഉള്ളത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ കടുവകളെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ കടുവാ സങ്കേതങ്ങൾ മികച്ച അവസരമാണ് ഒരുക്കുന്നത്. കടുവകളെ കാണാൻ അനുയോജ്യമായ ഇന്ത്യയിലെ 12 പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങൾ ഏതൊക്കെയെന്ന് അറിയാം.
1. കൻഹ ദേശീയോദ്യാനം (മധ്യപ്രദേശ്)
സാൽ വനങ്ങളും വിശാലമായ പുൽമേടുകളും നിറഞ്ഞ കൻഹ രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ ദേശീയോദ്യാനങ്ങളിലൊന്നാണ്. കടുവകളുടെ സാന്നിധ്യത്തിനൊപ്പം സ്വാംപ് ഡിയർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അപൂർവ വന്യജീവികളെയും ഇവിടെ കാണാം.
2. പെഞ്ച് ടൈഗർ റിസർവ് (മധ്യപ്രദേശ്–മഹാരാഷ്ട്ര)
റുഡ്യാർഡ് കിപ്ലിങ്ങിന്റെ ദി ജംഗിൾ ബുക്ക് കഥയ്ക്ക് പ്രചോദനമായ വനപ്രദേശങ്ങളിലൊന്നായി അറിയപ്പെടുന്ന പെഞ്ച്, ഇടതൂർന്ന വനങ്ങളും സമ്പന്നമായ വന്യജീവി സമ്പത്തും കൊണ്ട് പ്രശസ്തമാണ്.
3. നവേഗാവ്–നാഗ്സിറ ടൈഗർ റിസർവ് (മഹാരാഷ്ട്ര)
താരതമ്യേന തിരക്ക് കുറവായതിനാൽ ശാന്തമായ സഫാരി ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് അനുയോജ്യമായ കേന്ദ്രമാണിത്. കടുവകൾക്കൊപ്പം പുലി, കാട്ടുപോത്ത്, മാൻ, വിവിധ പക്ഷികൾ എന്നിവയും ഇവിടെ കാണാം.
4. മെൽഘട്ട് ടൈഗർ റിസർവ് (മഹാരാഷ്ട്ര)
സത്പുര മലനിരകളുടെ ഭാഗമായ ഈ വനമേഖല താഴ്വരകളും മലനിരകളും ചേർന്ന പ്രകൃതി സൗന്ദര്യത്തിന് പേരുകേട്ടതാണ്. കടുവകൾക്ക് അനുയോജ്യമായ പ്രധാന ആവാസകേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നുമാണിത്.
5. കാളി ടൈഗർ റിസർവ് (കർണാടക)
പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ ഹരിതാഭമായ വനപ്രദേശങ്ങളിലുള്ള ഈ സങ്കേതം കടുവകൾ, കറുത്ത പുള്ളിപ്പുലികൾ, ആനകൾ തുടങ്ങി നിരവധി വന്യജീവികളുടെ ആവാസകേന്ദ്രമാണ്.
6. ബന്ദിപ്പൂർ ടൈഗർ റിസർവ് (കർണാടക)
ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ പ്രധാന കടുവാ സങ്കേതങ്ങളിലൊന്നായ ബന്ദിപ്പൂർ, നീലഗിരി ജൈവമണ്ഡലത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. കടുവകൾക്കൊപ്പം വലിയ ആനക്കൂട്ടങ്ങളും ഇവിടെ പതിവായി കാണപ്പെടുന്നു.
7. ആനമലൈ ടൈഗർ റിസർവ് (തമിഴ്നാട്)
പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ ജൈവവൈവിധ്യത്തിന് പേരുകേട്ട ഈ വനമേഖലയിൽ കടുവകൾക്കൊപ്പം സിംഹവാലൻ കുരങ്ങ്, ഇന്ത്യൻ ഗൗർ തുടങ്ങി നിരവധി അപൂർവ ജീവിവർഗങ്ങളും വസിക്കുന്നു.
8. മുതുമലൈ ടൈഗർ റിസർവ് (തമിഴ്നാട്)
തമിഴ്നാട്, കേരളം, കർണാടക സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ വനമേഖലകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പ്രധാന വന്യജീവി ഇടനാഴിയാണിത്. കടുവകളെയും ആനകളെയും സ്വാഭാവിക അന്തരീക്ഷത്തിൽ കാണാൻ മികച്ച അവസരം ഇവിടെ ലഭിക്കും.
9. മുകുന്ദ്ര ഹിൽസ് ടൈഗർ റിസർവ് (രാജസ്ഥാൻ)
കടുവകളെ പുനരധിവസിപ്പിച്ച പ്രധാന സങ്കേതങ്ങളിലൊന്നാണ് മുകുന്ദ്ര ഹിൽസ്. പ്രകൃതിരമണീയമായ താഴ്വരകളും വനങ്ങളും ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ പ്രത്യേകതയാണ്.
10. സരിസ്ക ദേശീയോദ്യാനം (രാജസ്ഥാൻ)
ഒരുകാലത്ത് കടുവകളെ പൂർണമായും നഷ്ടപ്പെട്ട സരിസ്കയിൽ പുനരധിവാസ പദ്ധതിയിലൂടെ വീണ്ടും കടുവകളെ എത്തിച്ചത് വന്യജീവി സംരക്ഷണത്തിലെ ശ്രദ്ധേയ വിജയമായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
11. ബന്ദവ്ഗഡ് ദേശീയോദ്യാനം (മധ്യപ്രദേശ്)
ഇന്ത്യയിൽ കടുവകളെ കാണാൻ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സാധ്യതയുള്ള ദേശീയോദ്യാനങ്ങളിലൊന്നായി ബന്ദവ്ഗഡ് അറിയപ്പെടുന്നു. വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാരുടെ പ്രിയകേന്ദ്രവുമാണിത്.
12. പന്ന ദേശീയോദ്യാനം (മധ്യപ്രദേശ്)
കടുവകളുടെ എണ്ണം ഗണ്യമായി കുറഞ്ഞതിനെ തുടർന്ന് നടപ്പാക്കിയ പുനരധിവാസ പദ്ധതിയിലൂടെ വീണ്ടും കടുവകളുടെ ആവാസകേന്ദ്രമായി മാറിയ ദേശീയോദ്യാനമാണ് പന്ന. കെൻ നദീതടത്തിന്റെ മനോഹരമായ പ്രകൃതിദൃശ്യങ്ങളും ഇവിടത്തെ മറ്റൊരു ആകർഷണമാണ്.
