രാമൻ കുമാർ,

ജോയിന്‍റ് സെക്രട്ടറി,

സഹകരണ മന്ത്രാലയം

ഇന്ത്യ ഒരു കാർഷിക രാജ്യമാണ്, ഇവിടെ ജനസംഖ്യയുടെ വലിയൊരു വിഭാഗം നേരിട്ടോ അല്ലാതെയോ കൃഷിയെ ആശ്രയിക്കുന്നു. മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന കാലത്തിനനുസരിച്ച് കൃഷി ഇനി ഉപജീവനമാർഗം മാത്രമല്ല, അത് സ്വാശ്രയത്വത്തിന്‍റെയും ഭക്ഷ്യസുരക്ഷയുടെയും ഗ്രാമീണ സാമ്പത്തിക വികസനത്തിന്‍റെയും കേന്ദ്ര സ്തംഭമായി മാറിയിരിക്കുന്നു.

ഏതൊരു കാർഷിക വ്യവസ്ഥയിലും വിത്ത് ഏറ്റവും നിർണായകമായ ഇൻപുട്ടായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, കാരണം വിള ഉൽപ്പാദനക്ഷമത, ഗുണനിലവാരം, കർഷകരുടെ വരുമാനം എന്നിവ നേരിട്ട് വിത്തിന്‍റെ ഗുണനിലവാരത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. ആഗോള തലത്തിൽ വിത്ത് വ്യവസായം ദ്രുതഗതിയിലുള്ള സാങ്കേതിക പരിവർത്തനത്തിന് വിധേയമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.

നൂതന ബയോടെക്നോളജി കൃത്രിമ ബുദ്ധി അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള കൃഷിയും സംഘടിത വിതരണ ശൃംഖല സംവിധാനങ്ങളും ഈ മേഖലയെ പുതിയ ഉയരങ്ങളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു. വടക്കേ അമെരിക്ക പോലുള്ള മേഖലകൾ വ്യവസായത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നു, അതേസമയം ഏഷ്യാ- പസഫിക് മേഖല, പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്ത്യ അതിവേഗം വളരുന്നതും പ്രധാനപ്പെട്ടതുമായ ഒരു വിപണിയായി ഉയർന്നുവന്നിരിക്കുന്നു.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, ഭാരതീയ ബീജ് സഹകാരി സമിതി ലിമിറ്റഡ് (ബിബിഎസ്എസ്എൽ) സ്ഥാപിതമായത് ഒരു ചരിത്ര സംരംഭമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഈ സ്ഥാപനം വെറുമൊരു വാണിജ്യ സ്ഥാപനമല്ല, മറിച്ച് വിത്ത് ഉൽപാദനത്തിൽ രാജ്യത്തെ സ്വയംപര്യാപ്തമാക്കുന്നതിനും കർഷകർക്ക് ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള സർട്ടിഫൈഡ് വിത്തുകൾ നൽകുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള കർഷക പങ്കാളിത്തത്തിൽ വേരൂന്നിയ ഒരു ദേശീയ സഹകരണ പ്രസ്ഥാനമാണ്. "സ്വയം പര്യാപ്ത ഇന്ത്യ', "സഹകരണത്തിലൂടെ സമൃദ്ധി' എന്നീ കാഴ്ചപ്പാടുകളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്ന തരത്തിലാണ് ബിബിഎസ്എസ്എൽ രൂപീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.

ആഗോള വിത്ത് വിപണിയും ഇന്ത്യയുടെ സ്ഥാനവും

2024ൽ ആഗോള വിത്ത് വിപണി ഏകദേശം 4 ലക്ഷം കോടി രൂപയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കൃത്യമായ കൃഷി, നൂതന യന്ത്രങ്ങൾ, ശക്തമായ വിതരണ ശൃംഖല അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവ കാരണം വടക്കേ അമേരിക്ക ഈ മേഖലയെ നയിക്കുന്നു. അതേസമയം, ഏഷ്യാ- പസഫിക് മേഖലയിൽ, ഇന്ത്യ ഒരു പ്രധാന വിത്ത് വിപണിയായി അതിവേഗം വളർന്നുവരികയാണ്.

2024ൽ ഇന്ത്യയുടെ വിത്ത് വ്യവസായത്തിന്‍റെ മൂല്യം 67,858 കോടി രൂപയായിരുന്നു, 2033 ആകുമ്പോഴേക്കും ഇത് 1,65,295 കോടി രൂപയിലെത്തുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. ഏകദേശം 10.5 ശതമാനം വാർഷിക വളർച്ചാ നിരക്ക് ഈ മേഖലയുടെ ശക്തമായ സാധ്യതകളെ എടുത്തുകാണിക്കുന്നു. വൈവിധ്യമാർന്ന കാർഷിക- കാലാവസ്ഥാ സാഹചര്യങ്ങൾ ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സംഭാവനകളും സർക്കാർ പിന്തുണയും ഈ വളർച്ചയെ ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്നു.

എന്നിരുന്നാലും, വ്യാജ വിത്തുകൾ, ഗുണനിലവാരമുള്ള വിത്തുകളുടെ ലഭ്യതക്കുറവ്, ആധുനിക സംഭരണ സൗകര്യങ്ങളുടെ അപര്യാപ്തത തുടങ്ങിയ വെല്ലുവിളികൾ ഇന്ത്യ തുടർന്നും നേരിടുന്നു. ഈ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനുള്ള ഘടനാപരവും ഏകോപിതവുമായ ശ്രമമാണ് ബിബിഎസ്എസ്എൽ സ്ഥാപനം പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്.

സ്ഥാപനം, ഘടന, സ്ഥാപന പിന്തുണ

ഇന്ത്യൻ ഫാർമേഴ്‌സ് ഫെർട്ടിലൈസർ കോപ്പറേറ്റീവ് ലിമിറ്റഡ് (ഇഫ്കോ), കൃഷക് ഭാരതി കോപ്പറേറ്റീവ് ലിമിറ്റഡ് (ക്രിഭ്കോ), നാഷണൽ അഗ്രികൾച്ചറൽ കോപ്പറേറ്റീവ് മാർക്കറ്റിങ് ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ (നാഫെഡ്), നാഷണൽ കോപ്പറേറ്റീവ് ഡെവലപ്‌മെന്‍റ് കോർപ്പറേഷൻ (എൻസിഡിസി), നാഷണൽ ഡയറി ഡവലപ്‌മെന്‍റ് ബോർഡ് (എൻഡിഡിബി) എന്നീ 5 പ്രധാന സഹകരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ തുല്യമായി സംഭാവന ചെയ്ത 250 കോടി രൂപയുടെ പ്രാരംഭ മൂലധനത്തോടെയാണ് ബിബിഎസ്എസ്എൽ സ്ഥാപിതമായത്. ഇതിന്‍റെ അംഗീകൃത ഓഹരി മൂലധനം 500 കോടി രൂപയായി നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ട്. "ഭാരത് ബീജ് ' എന്ന ബ്രാൻഡ് നാമത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ സംഘടന, ഇറക്കുമതിയെ ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറയ്ക്കുന്നതിന് തദ്ദേശീയ വിത്ത് ഉത്പാദനം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു.

ഇത് ഒരു ദേശീയ തലത്തിലുള്ള മൾട്ടി സ്റ്റേറ്റ് സഹകരണ വിത്ത് സൊസൈറ്റിയാണ്, അതിന്‍റെ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത ഓഫീസ് ഡൽഹി ഡബ്ല്യുടിസി ടവറിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. പ്രാഥമിക കാർഷിക ക്രെഡിറ്റ് സൊസൈറ്റികൾ (പിഎസിഎസ്) മുതൽ സംസ്ഥാന, ദേശീയ തലത്തിലുള്ള സഹകരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ വരെ ഇതിന്‍റെ അംഗത്വത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഉൽപ്പാദനത്തിനുള്ള ബ്രീഡർ വിത്തുകൾ ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് അഗ്രികൾച്ചറൽ റിസർച്ച് (ഐസിഎആർ) സംസ്ഥാന കാർഷിക സർവകലാശാലകളിൽ നിന്നും മറ്റ് ദേശീയ, അന്തർദേശീയ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ് ലഭിക്കുന്നത്.

ലക്ഷ്യങ്ങളും പ്രവർത്തന ചട്ടക്കൂടും

കർഷകർക്ക് ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള സർട്ടിഫൈഡ് വിത്തുകൾ നൽകുക, ആഭ്യന്തര വിത്ത് ഉത്പാദനം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക, ഇറക്കുമതി ആശ്രയത്വം കുറയ്ക്കുക എന്നിവയാണ് ബിബിഎസ്എസ്എല്ലിന്‍റെ പ്രാഥമിക ലക്ഷ്യം. കാലാവസ്ഥയെ പ്രതിരോധിക്കുന്നതും രോഗ പ്രതിരോധശേഷിയുള്ളതുമായ വിത്ത് ഇനങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിൽ സംഘടന പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ ചെലുത്തുന്നു. സഹകരണ സ്ഥാപനങ്ങളെ മൂല്യ ശൃംഖലയിൽ സംയോജിപ്പിച്ച് കർഷകരെ സാമ്പത്തികമായി ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതും ഒരു പ്രധാന മുൻഗണനയാണ്.

കൂടാതെ, വിത്ത് മാറ്റിസ്ഥാപിക്കൽ നിരക്ക് (എസ്ആർആർ), വൈവിധ്യ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കൽ നിരക്ക് (വിആർആർആർ) എന്നിവ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനൊപ്പം ക്യുആർ കോഡ് അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ട്രേസബിലിറ്റി സംവിധാനത്തിലൂടെ സുതാര്യത ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ബിബിഎസ്എസ്എല്ലിന്‍റെ പ്രധാന തന്ത്രപരമായ സംരംഭങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

തന്ത്രപരമായ പ്രവർത്തനം, നേട്ടങ്ങൾ

പ്രശസ്ത ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് ബിബിഎസ്എസ്എൽ ബ്രീഡർ വിത്തുകൾ സംഭരിക്കുന്നു. ഫൗണ്ടേഷനും സർട്ടിഫൈഡ് വിത്തുകളും ഉൽപ്പാദിപ്പിച്ച് കർഷകർക്ക് വിതരണം ചെയ്യുന്നു. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന വെല്ലുവിളികളെ നേരിടാൻ കഴിവുള്ള വരൾച്ചയെ പ്രതിരോധിക്കുന്ന, കീടങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കുന്ന, ഉയർന്ന വിളവ് നൽകുന്ന ഇനങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഗവേഷണ വികസനത്തിൽ സംഘടന നിക്ഷേപം നടത്തുന്നു.

വിതരണ ശൃംഖല വിപുലീകരിക്കുന്നതിലൂടെ, രാജ്യത്തിന്‍റെ വിദൂര പ്രദേശങ്ങളിൽ പോലും സർട്ടിഫൈഡ് വിത്തുകളുടെ ലഭ്യത ബിബിഎസ്എസ്എൽ ഉറപ്പാക്കുന്നു. സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകളുടെ വീക്ഷണകോണിൽ, സംഘടന ശ്രദ്ധേയമായ പുരോഗതി കൈവരിച്ചു. ഇതുവരെ, 35,524-ലധികം അംഗത്വ അപേക്ഷകൾ ലഭിക്കുകയും 34,078 ഓഹരി സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ നൽകുകയും ചെയ്തു.

2025–26 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ 2,70,167 ക്വിന്‍റൽ വിത്തുകൾ വിതരണം ചെയ്തു, ഇത് 177 കോടി രൂപയുടെ പ്രവർത്തന വരുമാനം നേടി. 2025–26 ഖാരിഫ് കാലയളവിൽ, 11,125.68 ഹെക്റ്ററിൽ വിത്ത് ഉത്പാദനം നടത്തി. അതിന്‍റെ ഫലമായി 1,99,501 ക്വിന്‍റൽ ഉത്പാദനം ലഭിച്ചു, അതേസമയം 2025–26 റാബിയിൽ, 7,04,388 ക്വിന്‍റൽ ഉത്പാദനം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 2035 ആകുമ്പോഴേക്കും 25,000 കോടി രൂപയുടെ വിറ്റുവരവ് കൈവരിക്കുക എന്നതാണ് സംഘടനയുടെ അഭിലാഷമായ ലക്ഷ്യം.

വിഷൻ 2035: ഒരു സ്വയംപര്യാപ്ത വിത്ത് പവർഹൗസ്

2035 ആകുമ്പോഴേക്കും ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച അഞ്ച് വിത്ത് ഉൽപ്പാദക സ്ഥാപനങ്ങളിൽ ഒന്നായി മാറുക എന്നതാണ് ബിബിഎസ്എസ്എൽ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഈ ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കാൻ കൃത്രിമബുദ്ധി, ജീനോമിക്സ് എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഗവേഷണം വികസിപ്പിക്കുക, ഇറക്കുമതി ആശ്രിതത്വം കുറയ്ക്കുക, പ്രാദേശിക ഉൽപാദന സംവിധാനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുക, കർഷക പരിശീലന, പ്രദർശന പ്ലോട്ടുകൾ സംഘടിപ്പിക്കുക, പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദപരമായ ഉൽപാദന രീതികൾ സ്വീകരിക്കുക എന്നിവയാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.

തീരുമാനം

ഭാരതീയ ബീജ് സഹകാരി സമിതി ലിമിറ്റഡ് (ബിബിഎസ്എസ്എൽ) ഇന്ത്യയിലെ വിത്ത് വ്യവസായത്തിലെ ചരിത്രപരവും പരിവർത്തനാത്മകവുമായ ഒരു സംരംഭത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. സഹകരണാധിഷ്ഠിത മാതൃകയിലൂടെ, കാർഷിക ഉൽപ്പാദനക്ഷമത, ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ, ഗ്രാമീണ അഭിവൃദ്ധി എന്നിവയ്ക്ക് സംഘടന പുതിയ ദിശാബോധം നൽകുന്നു. ഗുണനിലവാരം, സുതാര്യത, സാങ്കേതികവിദ്യ, സഹകരണം എന്നിവ സമന്വയിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ, സ്വാശ്രയ ഇന്ത്യ എന്ന ദർശനം സാക്ഷാത്കരിക്കുന്നതിൽ ബിബിഎസ്എസ്എൽ ശക്തമായ ഒരു സ്തംഭമായി ഉയർന്നുവരുന്നു.