രാ​ജാ ശ്രീ​കു​മാ​ർ വ​ർ​മ

ത്യ​ക​ല​യു​ടെ ഹി​മ​വാ​ഹി​നി​യാ​യി​രു​ന്നു ഭ​വാ​നീ​ദേ​വി. ന​ർ​ത്ത​ന​വേ​ള​യി​ൽ ഗു​രു ഗോ​പി​നാ​ഥി​ന്‍റെ സ്മ​ര​ണ ദീ​പ​ശി​ഖ​യാ​യി ഉ​യ​ർ​ത്തി​പ്പി​ച്ചു അ​വ​ർ. എ​ട്ട​ര പ​തി​റ്റാ​ണ്ടി​ന്‍റെ ക​ലോ​പാ​സ​ന​യ്ക്കാ​ണ് ഇ​ന്ന​ലെ അ​ന്ത്യ​മാ​യ​ത്. ക​ലാ​യു​ഗ​ത്തി​ന്‍റെ അ​ന്ത്യ​മെ​ന്നും പ​റ​യാം.

ആ​രോ​ടും പ​ക​യോ വി​ദ്വേ​ഷ​മോ മാ​ത്സ​ര്യ​മോ ഇ​ല്ലാ​തെ അ​നേ​കം ശി​ഷ്യ​രെ ഭ​വാ​നി തെ​ര​ഞ്ഞെ​ടു​ത്തു. കു​മ​ര​കം ചെ​മ്പ​ക​ശേ​രി​ൽ പ​ദ്മ​നാ​ഭ​പി​ള്ള​യു​ടെ​യും ഗൗ​രി​ക്കു​ട്ടി​യ​മ്മ​യു​ടെ​യും ആ​ദ്യ സ​ന്താ​ന​മാ​യാ​ണു ഭ​വാ​നി ജ​നി​ച്ച​ത്. പ​തി​മൂ​ന്നാം വ​യ​സി​ൽ തി​രു​വ​ന​ന്ത​പു​രം ക​വ​ടി​യാ​ർ കൊ​ട്ടാ​ര​ത്തി​ന്‍റെ ഭാ​ഗ​മാ​യി ഗു​രു ഗോ​പി​നാ​ഥ് ന​ട​ത്തി​യി​രു​ന്ന ശ്രീ​ചി​ത്രോ​ദ​യ നൃ​ത്ത​ക​ലാ​ല​യ​ത്തി​ൽ വി​ദ്യാ​ർ​ഥി​നി​യാ​യി. വെ​ള്ളി​ത്തി​ര​യി​ൽ തി​ള​ങ്ങി​യ സ​ഹോ​ദ​രി​മാ​ർ ല​ളി​ത- പ​ദ്മി​നി- രാ​ഗി​ണി​മാ​ർ ഭ​വാ​നി​യു​ടെ സ​തീ​ർ​ഥ്യ​ക​ളാ​യി​രു​ന്നു.

എ​ട്ടു വ​ർ​ഷ​ത്തെ പ​ഠ​നം രൂ​ർ​ത്തി​യാ​ക്കി​യ​പ്പോ​ൾ ഭ​വാ​നി അ​വി​ടെ​ത്ത​ന്നെ നൃ​ത്താ​ധ്യാ​പി​ക​യാ​യി. ആ​യി​ട​യ്ക്കാ​യി​രു​ന്നു ഗു​രു​ജി​യു​ടെ അ​ന​ന്ത​ര​വ​നാ​യ ഡാ​ൻ​സ​ർ ചെ​ല്ല​പ്പ​നു​മാ​യി വി​വാ​ഹം. ചെ​ല്ല​പ്പ​നും അ​വി​ട​ത്തെ അ​ന്തേ​വാ​സി.

ഗു​രു​ജി മ​ദ്രാ​സി​ലേ​ക്കു പോ​യ​പ്പോ​ൾ ദ​മ്പ​തി​മാ​രും അ​നു​ഗ​മി​ച്ചു. വ​ഴ​വൂ​ർ രാ​മ​യ്യാ പി​ള്ള, എ.​ആ​ർ.​ആ​ർ. ഭാ​സ്ക​ര​ൻ എ​ന്നി​വ​രി​ൽ നി​ന്നു ഭ​ര​ത​നാ​ട്യ​വും ബോ​ലോ​നാ​ഥ​നി​ൽ നി​ന്നു ക​ഥ​ക്കും കാ​മി​നി​കു​മാ​ർ സി​ൻ​ഹ​യി​ൽ നി​ന്നു മ​ണി​പ്പു​രി​യും അ​ഭ്യ​സി​ക്കാ​ൻ ആ "​മ​ദ്രാ​സ്കാ​ലം' വ​ഴി​യൊ​രു​ക്കി. ക​ലാ​മ​ണ്ഡ​ലം ക​ല്യാ​ണി​ക്കു​ട്ടി​യ​മ്മ​യി​ൽ നി​ന്നു മോ​ഹി​നി​യാ​ട്ട​വും മ​ങ്കൊ​മ്പ് ശ​ങ്ക​ര​പ്പി​ള്ള​യി​ൽ നി​ന്നു ക​ഥ​ക​ളി​യും അ​ഭ്യ​സി​ച്ചു ദ​മ്പ​തി​മാ​ർ.

എ​ല്ലാ ക്ലാ​സി​ക്ക​ൽ ക​ല​ക​ളി​ലും മി​ക​വു​മാ​യി 1952ലാ​ണ് കോ​ട്ട​യ​ത്ത് ഭാ​ര​തീ​യ നൃ​ത്ത​ക​ലാ​ല​യം തു​ട​ങ്ങു​ന്ന​ത്. അ​തോ​ടെ, ചെ​ല്ല​പ്പ​ൻ- ഭ​വാ​നി നൃ​ത്ത​ദ​മ്പ​തി​മാ​ർ കേ​ര​ള​ത്തി​ൽ മാ​ത്ര​മ​ല്ല, രാ​ജ്യ​ത്താ​കെ അ​റി​യ​പ്പെ​ട്ടു. ഗു​രു​ജി​യു​ടെ ശൈ​ലി ത​ന്നെ​യാ​യി​രു​ന്നു ശി​ക്ഷ​ണ​ത്തി​ൽ ദ​മ്പ​തി​മാ​രും പി​ന്തു​ട​ർ​ന്ന​ത്.

ഉ​ത്സ​വ​വേ​ദി​ക​ളി​ൽ ചെ​ല്ല​പ്പ​ൻ- ഭ​വാ​നി​യു​ടെ ബാ​ലെ​ക​ൾ ഒ​ഴി​വാ​ക്കാ​നാ​വാ​ത്ത പ​രി​പാ​ടി​ഗ​ക​ളാ​യി. ദേ​വി​ഗീ​തം, ഉ​ണ്ണി​യാ​ർ​ച്ച തു​ട​ങ്ങി​യ ബാ​ലെ​ക​ൾ ഏ​റെ ജ​ന​പ്രി​യ​മാ​യി. ഗു​രു ഗോ​പി​നാ​ഥും ത​ങ്ക​മ​ണി​യും ചി​ട്ട​പ്പെ​ടു​ത്തി​യ വ​സ​ന്തോ​ത്സ​വം, മ​യി​ൽ നൃ​ത്തം, ഭ​സ്മാ​സു​ര മോ​ഹി​നി, വേ​ട​നൃ​ത്തം തു​ട​ങ്ങി​യ​വ​യും ചെ​ല്ല​പ്പ​ൻ- ഭ​വാ​നി​യി​ലൂ​ടെ വേ​ദി​ക​ളി​ലെ​ത്തി.

ക​ഥ​ക​ളി ഡാ​ൻ​സ് എ​ന്ന പേ​രി​ൽ അ​റി​യ​പ്പെ​ട്ടി​രു​ന്ന നൃ​ത്ത​രൂ​പം 1998ലാ​ണ് കേ​ര​ള ന​ട​നം എ​ന്ന പേ​രി​ൽ വീ​ണ്ടും യു​വ​ജ​നോ​ത്സ​വ വേ​ദി​ക​ളി​ലെ​ത്തി​യ​ത്. ആ ​വ​ർ​ഷം കേ​ര​ള ന​ട​ന​ത്തി​ൽ ഒ​ന്നാം സ്ഥാ​നം ഭ​വാ​നി​യു​ടെ ശി​ഷ്യ മീ​ര കൃ​ഷ്ണ​യ്ക്കാ​യി​രു​ന്നു. ഉ​ർ​വ​ശീ​യം എ​ന്ന നൃ​ത്ത​രൂ​പം ഭ​വാ​നി ചി​ട്ട​പ്പെ​ടു​ത്തി​യ​പ്പോ​ൾ ശ്ലോ​ക ര​ച​ന നി​ർ​വ​ഹി​ക്കാ​ൻ എ​നി​ക്കും അ​വ​സ​രം ല​ഭി​ച്ചു. തു​ട​ർ​ന്ന് സീ​താ പ​രി​താ​പം, ദേ​വീ​ന​ട​നം, മ​ണ്ഡോ​ദ​രി പ​രി​ദേ​വ​നം എ​ന്നി​വ​യും യു​വ​ജ​നോ​ത്സ​വ​ങ്ങ​ളി​ൽ ഒ​ന്നാം സ​മ്മാ​നം നേ​ടി.

കു​ട്ടി​ക​ളെ ക​ർ​ക്ക​ശ​ക്കാ​രി​യാ​യി​രു​ന്നു ഭ​വാ​നി. എ​ന്നാ​ൽ, കു​ട്ടി​ക​ളോ​ട് ഏ​റെ വാ​ത്സ​ല്യ​വും പു​ല​ർ​ത്തി. ത​കി​ൽ വി​ദ​ഗ്ധ​നാ​യ വ​ള​യ​പ്പെ​ട്ടി ആ​ർ. സു​ബ്ര​ഹ്മ​ണ്യം പ​ല​പ്പോ​ഴും ഇ​തു കൗ​തു​ക​ത്തോ​ടെ നോ​ക്കി നി​ൽ​ക്കു​ക മാ​ത്ര​മ​ല്ല, പ​ല സ​ദ​സു​ക​ളി​ലും പ​റ​യു​ക​യും ചെ​യ്തു.

ത​ഞ്ചാ​വൂ​ർ സൗ​ത്ത് സോ​ൺ, കേ​ര​ള ക​ലാ​മ​ണ്ഡ​ലം, സം​ഗീ​ത നാ​ട​ക അ​ക്കാ​ഡ​മി, കേ​ര​ള ന​ട​ന​ഗ്രാ​മം പു​ര​സ്കാ​ര​ങ്ങ​ൾ നേ​ടി. എ​ന്നാ​ൽ, കേ​ന്ദ്ര പു​ര​സ്കാ​ര​ങ്ങ​ളി​ൽ ഭ​വാ​നി​യു​ടെ പേ​രു​ൾ​പ്പെ​ടാ​തി​രു​ന്ന​ത് വ​ലി​യ വേ​ദ​ന​യാ​ണ്. നൂ​റാം വ​യ​സി​നോ​ട​ടു​ക്കു​മ്പോ​ഴും നൃ​ത്ത​ത്തി​ലാ​യി​രു​ന്നു ഭ​വാ​നി​യു​ടെ മ​ന​സ്. ആ​റു മാ​സം മു​ൻ​പ് വ​രെ ശി​ഷ്യ​ർ​ക്ക് ചു​വ​ടു​ക​ളും മു​ദ്ര​ക​ളും പ​ക​ർ​ന്നു ന​ൽ​കി. ഒ​രു വീ​ഴ്ച​യെ​ത്തു​ട​ർ​ന്നു വി​ശ്ര​മ​ത്തി​ലാ​യ​പ്പോ​ഴാ​ണ് അ​ധ്യാ​പ​ന​ത്തി​ന് ഇ​ട​വേ​ള ന​ൽ​കി​യ​ത്.

ശീ​മാ​ട്ടി ഉ​ട​മ ബീ​നാ ക​ണ്ണ​ൻ ഭ​വാ​നി​യു​ടെ ശി​ഷ്യ​യാ​ണ്. മൃ​ണാ​ളി​നി സാ​രാ​ഭാ​യി, പ​ദ്മാ സു​ബ്ര​ഹ്മ​ണ്യം, യാ​മി​നി കൃ​ഷ്ണ​മൂ​ർ​ത്തി, ശാ​ന്താ​ധ​ന​ഞ്ജ​യ​ൻ തു​ട​ങ്ങി​യ​വ​രെ​ല്ലാം അ​ടു​ത്ത സു​ഹൃ​ത്തു​ക്ക​ൾ.

കേ​ര​ള​ത്തി​ൽ ബ്രാ​ഹ്മ​ണാ​ചാ​ര​ത്തി​ന്‍റെ അ​വ​സാ​ന​വാ​ക്ക് ആ​ഴ്‌​വാ​ഞ്ചേ​രി ത​മ്പ്രാ​ക്ക​ളാ​ണെ​ന്ന​തു പോ​ലെ കേ​ര​ള ന​ട​ന​ത്തി​ന്‍റെ അ​വ​സാ​ന​വാ​ക്ക് ഈ "​ആ​ഴ്‌​വാ​ഞ്ചേ​രി ത​മ്പ്രാ​ട്ടി' ആ​യി​രു​ന്നു. കേ​ര​ള ന​ട​നം എ​ന്ന ഗ്ര​ന്ഥ​ത്തി​ന്‍റെ പ​ണി​പ്പു​ര​യി​ലാ​യി​രി​ക്കെ​യാ​ണ് വി​ട​വാ​ങ്ങ​ൽ. മൂ​കാം​ബി​കാ ദേ​വി​യു​ടെ​യും തി​രു​ന​ക്ക​ര മ​ഹാ​ദേ​വ​ന്‍റെ​യും ഭ​ക്ത​യാ​യി​രു​ന്നു ഭ​വാ​നി. ഒ​രു​പ​ക്ഷേ, ഇ​നി​യു​ള്ള അ​ര​ങ്ങു​ക​ൾ അ​വ​രു​ടെ വേ​ദി​ക​ളി​ലാ​യി​രി​ക്കാം.